GÖLBAŞI VE KÖYLERİNDE BAĞ BUDAMA ZAMANI

İlçemiz Gölbaşı’nda Belören, Çelik, Balkar, Harmanlı, Kalemkaş, Ozan, Maltepe, Çakmak üzüm üreticiliğinde önde gelen yerlerdir. Türkiye’de peygamber üzümünün tek yetiştiği topraklardır buralar.  Yaş iken de yenilir ama bu üzümün kurutularak yenilmesi photo_2020-03-06_16-13-52makbuldür. Her şeyden önce peygamber üzümü pazar için üretilir.
   Peygamber üzümünün kurutulması son aşamasıdır.  Üzümün kuruması için zeytin yağı ve patos karışımıkullanılır. Bu karışım  olmadan  peygamber üzümü istenillen şekilde kurumaz. Parlaklık ve yumuşaklık bu karışımın sonucudur. Sonuçtan başladık. Üretimde bu aşamaya gelebilmek  için  birçok aşamadan geçmek gerekiyor. Mart ayı geldiğinde budama işlemi başlar. Budama işlemi bittikten sonra tiyeklerin kökleri açılır, ortuçların altları kazılır. Bundan sonra çubuklar serpenelere  sarılır ve bağ sürülür. Topraktaki yaban otları sökülür. Bu aşamalardan sonra bağlar yaprak açar, üzüm çiçek durumuna gelir, üzüm üretiminde bu aşamadan sonra üzümün korunması ve güçlenmesi gerekmektedir. Bunlar da az işler değildir. Konumuz üzüm üretiminde budama zamanı olduğundan, diğer aşamaları uzun uzun anlatmayacağım.
  photo_2020-03-06_16-13-57Mart ayı, toprağın uyanış  zamanıdır. Toprakta yaşayan bütün canlılar hareketlenmeye başlar. Bağda da durum aynıdır, en geç Mart ayının ilk haftası Gölbaşı ve köylerinde bağ budama işleri başlar. Çünkü çubuğa su yürümüştür, budama işlemi daha fazla gecikirse çubuklardaki tomurcuklar açar. Tomurcuklar açıp gelişince hem budama da hemde sarma işlemlerinde olan yapraklar dökülür ve bu da  üzümün verim kapasitesini etkiler. Üzüm üretiminde budama işlemi dikkat edilmesi gereken en önemli aşamalardan biridir. Çünkü üretici bağa bir yıllık bir işlem olarak bakmıyor.  Bakmaması da gerekiyor, doğruyu yapıyor. Çünkü kendisinden önceki nesillerden aldığı bilgi, tecrübe bunu gerektiriyor. Öncelikle bağın genel durumu gözlemleniyor, bir önceki yıl, gelecek yıla yön veriyor. Tiyekler çubukları geliştirmemiş ise, bağın güçlenmesine öncelik verilir. Böylece bir sene sonraya güçlenmiş ve iyi verim alınabilecek  üzüm bahçesi yaratılabilinir. Ancak güçlü bağ olmas,ı güçlü çubuklara sahip olunması verimi bol bir sene olması anlamına gelmiyor. Burada bağ budamada  ustalık öne çıkıyor. Hangi çubuk güçlendirme çubuğu, hangi çubuk verim çubuğu, hangi çubuk tiyeğin durumuna uyar, bunlar usta bir budamacı tarafından bilinir ve en uygun olanını yapar. Bundandır ki budama işlemi, iyi budama ustalarınca yapılmalıdır.photo_2020-03-06_16-13-22
    Bağ budama işlemi, mevsim gereği zordur. Toprak çamurdur genel olarak. Bir gün hava çalışmaya elverişli olur, iki gün hava şartları çalışmayı engeller. Ya da tam gün çalışamazsın. Bir saat iki saat çalışır, yağmur yağar çamurdan bağa giremezsin.  Yağmur yağdığında yapıtmaya gidilir,  yağmurun geçmesi beklenir. Çalışılabilecek durum var ise çalışılır yoksa eve dönülür. Bağ budama işlemi esnasında gantarmalar ve kuruyan ortuçlar kesilip evin yakacak ihtiyaçları için hazırlanır ve bir yerde toparlanarak kurumaya bırakılır. Kuruyan kantarma ve ortuçlar eve taşınır
     Durumdan da anlaşılacağı gibi üzüm üretiminde bağ budama işlemi hem zordur hem de dikkat edilmesi gereken bir aşamadır.
     Genel olarak üzüm üretimi yoğun emeğe dayalı bir iştir. Köylü işçi çalıştırsa getirisi götürüsünü karşılamaz. Haliyle, bir söyle bin ah işit deyiminde olduğu gibi bu günler köylülerimiz için yorgunluk günleridir.

Yorum Yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak.